Προστασία της Μεσογείου και βιώσιμη αλιεία

Από τις 8 έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2026, στη Φαβινιάνα (TP), στο πρώην εργοστάσιο Florio των τόννων της Φαβινιάνα και της Φορμίκα, θα πραγματοποιηθεί η δεύτερη ετήσια συνάντηση και η επίσκεψη παρακολούθησης του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE PROMETHEUS (PROMoting Elasmobranchs conservation THrough by-catch reduction, Ecotourism and alternative sUStainable fisheries).

Η εκδήλωση, που διοργανώνεται υπό την αιγίδα του Πολυτεχνείου των Μάρκε και με την υποστήριξη της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής των Νήσων Εγκάδι, θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με το Ζωολογικό Σταθμό Anton Dohrn με έδρα το Παλέρμο, το Πανεπιστήμιο του Παλέρμο και το ISPRA με έδρα το Παλέρμο, με τη συμμετοχή των διεθνών εταίρων και εκπροσώπων της ευρωπαϊκής υπηρεσίας CINEA.

Στόχοι του έργου

Συγχρηματοδοτούμενο από το Πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με δράση σε 12 στρατηγικές περιοχές της Μεσογείου, το LIFE PROMETHEUS δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει τη σταδιακή μείωση των πληθυσμών των καρχαριών και των σαλαχιών (ελασμοβράγχια). Οι δραστηριότητες επικεντρώνονται κατά προτεραιότητα σε οκτώ είδη-στόχους που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης, τα οποία έχουν ταξινομηθεί ως Απειλούμενα και Κρίσιμα Απειλούμενα (όπως η βερδέσκα, ο καρχαρίας μάκο, η λευκή σαλάχι) στον Κόκκινο Κατάλογο της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN). Το πρόγραμμα εξασφαλίζει επίσης έμμεσα οφέλη για άλλα επτά είδη, τα οποία κατατάσσονται ως Ευάλωτα (όπως οι παλόμπες και τα τριγόνια) ή διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης αλλά είναι πιο σπάνια στις περιοχές παρέμβασης (όπως ο σμέριλλος και η μάντα).

Μεταξύ των βασικών δράσεων συγκαταλέγεται η μείωση των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων (bycatch) μέσω της πειραματικής χρήσης στη θάλασσα ηλεκτρικών και μαγνητικών αποτρεπτικών συσκευών σε παραγάδια και δίχτυα, οι οποίες απομακρύνουν τα ελασμοβράγχια από τα αλιευτικά δίχτυα, εκμεταλλευόμενες τη φυσική ευαισθησία τους στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Η προώθηση της μετατόπισης του αλιευτικού κόπου προς εισβλητικά εξωτικά είδη, όπως το μπλε καβούρι και ο σκορπιός, προκειμένου να ελαφρυνθεί η πίεση στα αυτόχθονα είδη και να υποστηριχθεί η τοπική αλιευτική οικονομία. Και τέλος, η ανάπτυξη του υπεύθυνου θαλάσσιου τουρισμού (δηλαδή το shark watching) και η διάδοση του οικολογικού σήματος Shark Free που απευθύνεται σε αλιείς, εστιατόρια, ιχθυοπωλεία και κέντρα καταδύσεων.

Το πρόγραμμα των τριών ημερών

Κατά τη διάρκεια των τριών ημερών εργασίας, οι συμμετέχοντες θα ασχοληθούν με συνεδρίες διοικητικού και τεχνικού ελέγχου μαζί με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και με ομάδες συζήτησης που θα εστιάζουν στη μείωση των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων και στην υιοθέτηση του οικολογικού σήματος. Μεταξύ των βασικών στιγμών περιλαμβάνονται η εκπαιδευτική συνεδρία (Train-the-trainers) σχετικά με τις ορθές πρακτικές χειρισμού και απελευθέρωσης των αλιευθέντων δειγμάτων, καθώς και μια επίσκεψη στο πεδίο στο νησί Μαρέτιμο με κατάδυση στον τόπο συγκέντρωσης του αετού της θάλασσας (Myliobatis aquila), με σκοπό την παρουσίαση των ορθών πρακτικών συμπεριφοράς του καταδυτικού τουρίστα σε αυτές τις περιοχές.

Ενημερωτικό δελτίο – LIFE PROMETHEUS

• Πρόγραμμα χρηματοδότησης: Πρόγραμμα LIFE (LIFE23-NAT-IT-LIFE-PROMETHEUS)
• Επιστημονικός συντονισμός: Τμήμα Επιστημών της Ζωής και του Περιβάλλοντος (DISVA) – Πολυτεχνείο των Μαρκών (Συντονίστρια: Καθ. Emanuela Fanelli; Διευθύντρια Έργου: Δρ. Zaira Da Ros)
• Τόπος διεξαγωγής της εκδήλωσης: Πρώην εργοστάσιο Florio των τόννων της Φαβινιάνα και της Φόρμικα (Via Amendola 29, Φαβινιάνα)
• Διάρκεια του έργου: 1 Οκτωβρίου 2024 – 30 Σεπτεμβρίου 2029
• Ιστοσελίδα: www.life-prometheus.eu

Σημειώσεις για τους συντάκτες:

• Επαφές για τον Τύπο:
  • Καθηγήτρια Emanuela Fanelli (Συντονίστρια) – e.fanelli@univpm.it
  • Δρ. Zaira Da Ros (Υπεύθυνη Έργου) – z.daros@univpm.it